وبلاگ شخصی سيد علي موسوي باروق

پرسش: قمه زنی در عصر حاضر چه حکمی دارد؟ آیا مصداق موّدت و نشان عزاداری محسوب می شود؟

 پاسخ: ابتدا باید گفت: موّدت و دوست داشتن اهل‌بیت پیامبر مزد رسالت آن حضرت است.« قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى^[1]» ؛ اى پيامبر! به مردم بگو: من از شما بر رسالت خود هيچ مزدى نمى‏خواهم، جز اینکه اهل‌بیت من را دوست داشته باشید. ‏

بعضی ‏افراد می‏خواهند دوستی و مودت خود را به اهل‌بیت پیامبر با قمه زدن نشان دهند، اما باید بدانند قمه‌زدن مصداق موّدت و نشان عزاداری نیست؛ چرا که ضرورت بسیار مهمی است که در عزاداری سلایق شخصی‌ که باعث مخدوش شدن وجهه‌ي دین و یا موجب وهن مذهب می‌گردد را وارد نکنیم. مذهب شیعه فرقه‌ای پیشرو در جهان است و این پیشتازی مرهون برهان و استدلال علماست. نباید كاري كنيم كه اين برهان شکسته شود.

باید مراقب سوءاستفاده دشمن باشیم؛ عزاداري از طرفي عشق و احساس مي‌خواهد. و از طرفي ديگر نسبت به دنيا عقلانيت مي‌خواهد. دنياي امروز دنیای عقلانیت است. غیر شیعه نسبت به امام حسين(عليه‌السّلام) عقل دارد، اما عشق ندارد و ما نمي‌توانيم با حرکات افراطی براي دنيایی که درک درستی از مسئله ندارد نفرت درست كنيم. هنر رسول الله(صلي‏الله‏عليه‏و‏آله‏) اين بود كه « كان يألفهم و لا ينفرهم»^[2] الفت ایجاد مي‌كرد نه نفرت.

در صدر اسلام قمه زنی نبود ولی مسائلی از این دست وجود داشت؛ برخى از مسلمانان براى اينكه سخنان پيامبر را خوب درك كنند، درخواست مى‏كردند كه آن حضرت با تأنّى و رعايت حال آنان سخن بگويد. اين تقاضا را با كلمه‌ی «راعِنا» مى‏گفتند. يعنى مراعاتمان كن. ولى اين تعبير در عرف يهود، نوعى دشنام تلقى مى‏شد، آيه نازل شد تا دشمن سوء استفاده نكند: «لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا»^[3] به پيامبر نگوييد: «راعِنا» مراعاتمان كن، بلكه بگوييد: «انظرنا» ما را در نظر بگير. «راعِنا» از ماده‏ى «رعى» به معنى مهلت دادن است. و از ماده‏ى «الرعونة» به معنى كودنى و حماقت است.

افرادی که به عشق امام حسین(عليه‌السّلام) قمه می‏زنند، عمل آن‌ها به معنای راعنای اول، درست است. اما به معنی راعنای دوم که دشمن سوء استفاده می‌کند، قطعاً درست نیست. چون شما ساعت هشت عملی را انجام می‌دهید هشت و پنج دقیقه در کل دنیا پخش می‌شود. اگر بعضی از مراجع تقلید فتوا به حرمت نداده‌اند، خود مکلف باید حساب کند که عملش است درست یا غلط. گوینده اخبار در تلویزیون اگر عطسه کنند، از تمامی تماشاگران عذرخواهی می‌کند. این درحالی است که هیچکدام از مراجع تقلید فتوا نداده‌اند که اگر عطسه کردید معذرت خواهی کنید. اما چون می‌داند خبر او در کل دنیا پخش می‌شود بر خود وظیفه می‌داند عذرخواهی کند. اگر دشمن از قمه زنی سوء استفاده کند و این عمل توهین به شیعه تلقی گردد، هیچ مرجع تقلیدی توهین به شیعه را جایز نمی‏داند.