در نظام آفرینش برخی از موجودات بر بعضی دیگر فضیلت و برتری دارند. این حقیقت را به روشنی در همه انواع آفریده‌های الهی مشاهده می‌کنیم. جمادات همه برابر نیستند، حجرالاسود بر سایر احجار و سنگ‌ها برتری دارد. نباتات و درختان یکسان نیستند، برخی به خاطر ثمره و محصول مفید و سودمند آن از سایر نباتات و درختان ارزش آن بیشتر است.

مکان‌ها و زمان‌ها نیز دارای تفاوت وجودی است. مسجدالحرام بر سایر مساجد برتری دارد و نماز خواندن در آن مکان مقدس صد هزار برابر با نماز در غیر آن است. چه اینکه شب و روز جمعه بر سایر ایام هفته امتیاز دارد و شب و روز قدر بر سایر ایام سال برتری دارد شب قدر از هزار ماه بهتر است.« لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ‏ أَلْفِ‏ شَهْرٍ»[1]

این فضیلت و برتری در انسان ها نیز وجود دارد. دانشمند بر غیر دانشمند، امام معصوم بر همه انسان ها و پیامبران بر امّت‌ها فضیلت دارند چنانچه قرآن کریم می‌فرماید: «وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِیِّینَ عَلَى بَعْضٍ»[2] ما بعضی از انبیاء را بر بعض دیگری فضلیت دادیم. فضیلت و برتری انسان ها بر یکدیگر در امور مادّی به خاطر آن است که انسان ها نسبت به یکدیگر خدمات متقابل داشته باشند. قرآن کریم می‌فرماید: «رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا»[3] ما درجات بعضى انسان‏ها را بر برخى ديگر برترى داديم تا برخى از آنان برخى ديگر را به خدمت گيرند. نه اینکه اگر کسی دارای ثروت فراوانی بود تهیدستان را تحقیر و توهین کند. و فضیلت و برتری انسان ها بر یکدیگر در امور معنوی به خاطر آن است که همه انسان ها قابلیت درک فیض و دریافت وحی را به طور مستقیم از خداوند متعال ندارند و خداوند هر که را که از نظر وحی شایسته‌تر باشد برای رهبری گزینش می‌نماید: «اللّهُ أَعْلَمُ حَیْثُیَجْعَلُ رِسَالَتَهُ»[4] چنان که پیامبران و امامان معصوم را بر همه انسان ها به خاطر قداست روحی آنان انتخاب نموده و به عنوان الگوی علمی و عملی برای هدایت جامعه بشریت معرفی کرده است.


[1]. سوره قدر، آیه 3.

[2]. سوره اسراء، آیه 55.

[3]. سوره زخرف، آیه 32.

[4]. سوره انعام، آیه 124.